ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Theo chị H.C, lâu nay mua vàng ở tiệm nào thường bán cho tiệm đó; nếu tiệm có đóng cửa, mang qua tiệm khác thì họ sẽ kiểm tra chất lượng và có khi bị ép giá. Nay lại nghe nói mua bán phải có hóa đơn, nếu không sẽ bị tịch thu vàng, nên chị cũng hoang mang.

Tương tự, chị Đ.T.T (ở P.Xóm Chiếu, TP.HCM) thắc mắc: “Trước giờ tôi mua vàng đầu tư nhưng không thể giữ hết hóa đơn, chứng từ, cũng có loại bị mất hóa đơn; rồi vàng cưới để lại không bán, khi có giá tôi muốn bán, nếu không chứng minh được hóa đơn thì số vàng ấy bị tịch thu hết sao?”.

Đó là những thắc mắc của nhiều người dân khi nghe hoặc đọc được những thông tin trên mạng xã hội rằng từ ngày 9.2.2026, khi mua bán vàng không có hóa đơn, giấy phép thì sẽ bị cơ quan chức năng tịch thu vàng. Đây là một trong những quy định mới theo Nghị định 340/2025 (NĐ 340) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9.2 tới. Tuy nhiên, cần phải hiểu đúng và xác định đối tượng bị áp dụng chế tài trong lĩnh vực này.

KHÔNG NHẮM ĐẾN NGƯỜI DÂN GIỮ VÀNG

Giải thích rõ hơn về NĐ 340, luật sư (LS) Hoàng Hà (Đoàn LS TP.HCM) nêu, NĐ này bao phủ nhiều mảng từ quản trị tổ chức tín dụng đến ngoại hối, kinh doanh vàng, phòng chống rửa tiền và an toàn công nghệ thông tin; đồng thời NĐ áp dụng cho cả cá nhân và tổ chức.

“Chế tài cho tổ chức, cá nhân vi phạm gồm có cảnh cáo, phạt tiền và xử phạt bổ sung gồm đình chỉ, tước giấy phép và tịch thu tang vật, trong đó có tịch thu vàng. NĐ liệt kê tịch thu vàng là một hình thức xử phạt bổ sung, cụ thể là chỉ gắn “tịch thu vàng” với hành vi vi phạm tại khoản 8 điều 28″, LS Hoàng Hà chia sẻ.

Theo LS, khoản 8 điều 28 tại NĐ 340 mô tả 3 nhóm hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định trong hoạt động kinh doanh vàng gồm: sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng; thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật; hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.

“Trong điều 28 không có câu nào nói “vàng không có hóa đơn” là hành vi để tịch thu. NĐ không quy định “không có hóa đơn” là căn cứ riêng để tịch thu vàng của người dân. Các hành vi bị xử phạt được mô tả theo hướng không phép, sai phép, vi phạm quy định thanh toán, niêm yết, ghi nhãn… chứ không phải “thiếu hóa đơn” đối với người dân giữ vàng. Nói cách khác, “tịch thu vàng” trong NĐ 340 chủ yếu gắn với vi phạm điều kiện cấp phép trong kinh doanh vàng chứ không phải một quy tắc “ai giữ vàng không hóa đơn thì bị tịch thu”, LS Hoàng Hà nhấn mạnh.